در فاصله ۵ روز تا مسابقه رسمی با سنگاپور در چارچوب مسابقه‌های انتخابی جام ملتهای آسیا در سال ۲۰۱۱ تیم ملی یک دیدار تدارکاتی را با تیم ملی چین برگزار کرد و با نتیجه ۳-۱ به پیروزی رسید. نتیجه این مسابقه تدارکاتی هرچند قابل قبول و پذیرفتنی است اما صرف نتیجه نمی‌تواند دلیلی برای بازی خوب و قابل قبول تیم ملی باشد.

          به طور کلی بازیهای تدارکاتی به منظورهای خاص برگزار می‌شوند که عمده‌ترین آنها:

·  شناخت تیم اصلی قبل از یک بازی رسمی،

·  مرور طرحهای تاکتیکی،

· ارزیابی بازیکنان،

است. با توجه به موارد ذکر شده بازی با چین را از وجوه مختلف مورد توجه قرار می‌دهیم:

شناخت تیم اصلی قبل از یک بازی رسمی:

سالیان زیادی است که تیم ملی ما چندپاره یا حداقل دوپاره است. بازیکنانی که در داخل کشور فوتبال بازی می‌کنند و لژیونرها. معمولا در بازیهای تدارکاتی لژیونرها حضور ندارند اما اگر در هنگام مسابقه رسمی به تیم پیوسته باشند در ترکیب اصلی قرار می‌گیرند. این امر وضعیتی مبهم برای تیم ملی و بازیهای تدارکاتی به وجود می‌آورد. در شرایطی که در بازیهای تدارکاتی تعدادی بازیکن در کنار هم به میدان می‌روند، در مسابقه رسمی و با حضور لژیونرها این بازیکنان تنها امکان حضور در میدان مسابقه رسمی را به عنوان بازیکن جانشین یا ذخیره پیدا می‌کنند و در حقیقت بازیهای تدارکاتی از قبیل آنچه در مقابل چین انجام شد به هیچوجه نمی‌تواند تامین کننده مقصود نهایی یعنی شناخت ترکیب اصلی در بازی رسمی پیش رو شود.

مرور طرحهای تاکتیکی:

با توجه به آنچه درباره استفاده از لژیونرها و بازیکنان حاضر در بازی تدارکاتی گفته شد بدیهی است که از دیدار تدارکاتی نمی‌توان برای مرور طرحهای تاکتیکی بهره برد چرا که بازیکنان حاضر در این دیدار در مسابقه رسمی به میدان نخواهند رفت.

ارزیابی بازیکنان:

شاید تنها دستاورد از برگزاری مسابقه تدارکاتی ارزیابی بازیکنان ذخیره و نفرات جایگزین باشد که این امر نیز با توجه به آنکه در چنین مسابقه‌ای از ابتدا تعدادی از بازیکنان اصلی در ترکیب قرار می‌گیرند چندان قطعی نیست و بازیکنانی که فرصت اندکی برای حضور در زمین دارند کمتر در بطن مسابقه قرار می‌گیرند و در حقیقت حتی ارزیابی درستی از میزان آمادگی بازیکنان جانشین و ذخیره انجام نمی‌شود.

آنچه از تیم ملی در مقابل چین دیدیم:

ترکیب اولیه تیم ملی در مقابل چین:

تیم ملی با سید مهدی رحمتی در درون دروازه؛ حسین کعبی – هادی عقیلی – سید جلال حسینی و حسن اشجاری در خط دفاع؛ کریم باقری - مازیار زارع - محمد رضا خلعتبری و   مجيد غلام‌نژاد در خط میانی با آرایش لوزی؛ آرش برهانی و غلامرضا رضایی به عنوان دو مهاجم با آرایش ۲-۴-۴ قدم به میدان مسابقه تدارکاتی با چین گذاشت. تردیدی نیست که خط دفاعی تیم ملی به میزان ۷۵% متشکل از بازیکنانی است که به طور ثابت در مسابقه رسمی با سنگاپور به میدان خواهند رفت. حضور حسن اشجاری در دفاع چپ به جای ستار زارع از نقاط برجسته این بازی تدارکاتی به شمار می‌رود چرا که پس از سالها در این جناح از یک مدافع چپ پای تخصصی استفاده شد. نفوذهای خوب و مشارکت اشجاری در تهاجم وقتی با  ارسال ضربه‌های ایستگاهی توام شد نشان داد که یک نقطه ضعف بزرگ تیم ملی پس از سالها ترمیم شده خصوصا که ارسال بلند اشجاری به تیر دوم وقتی با تردید دروازه‌بان چین در خروج از دروازه توام شد این فرصت را به آرش برهانی داد تا با ضربه سر گل اول تیم ملی را به ثمر رساند.

یکی از نقاط ضعف حرکتهای دفاعی تیم ملی در این دیدار ارسال مکرر پاسهای رو به عقب برای مدافعان بود.  ارسال پاسهای رو به عقب معمولا به چند دلیل انجام می‌شود: حفظ مالکیت توپ، جلو آوردن تیم مقابل برای انجام ضدحمله، ایجاد تاخیر در حرکتهای تهاجمی تیم مقابل. استفاده از این روش از ابتدای بازی در دستور بازیکنان تیم ملی قرار داشت و دلیل آن آزاد نبودن بازیکنان میانی برای دریافت توپ در نتیجه اعمال فشار بازیکنان تیم چین در یک سوم میانی زمین بود. قریب ۸۰% توپهایی که رو به عقب برای مدافعان ارسال می‌شد ایشان را وادار می‌کرد در نهایت اقدام به ارسال توپهای بلند بی هدف و ایجاد  موقعیت ۵۰-۵۰ کنند که غالبا توپ را نصیب بازیکنان چین می‌کرد. یکی دیگر از دلایل عمده این وضعیت عدم توجه به حفظ فاصله میان بازیکنان خط میانی بود. بازیکنان میانی در این دیدار تدارکاتی هرگز فرصت و امکان ایجاد مثلث را به دست نیاوردند تا از این طریق با ایجاد برتری ۲ به ۱ در نقاط مختلف زمین شرایط را برای نفوذ در یک سوم دفاعی تیم چین فراهم کنند. هرچند به دست آوردن ۲ گل روی ضربه‌های ایستگاهی تیم ملی را از نظر روحی – روانی بالا کشید اما در تمام طول بازی بازیکنان تیم ملی چین در ایجاد ترکیبهای مختلف و ارسال پاس تک ضرب برتر از ما نشان دادند. چینیها با استفاده از اعمال فشار، تله آفساید و استفاده از فضا چه در دفاع و چه در تهاجم برتر از ما بودند و بازیکنان ما هرگز توجه لازم را به مسایل اساسی بازی تهاجمی و تدافعی نشان ندادند.

کسب پیروزی در هر دیداری شادی آفرین است اما دلبستن به پیروزی در دیدار تدارکاتی نباید ما را  دچار اشتباه کند. تیم ما در مقابل چین نشان داد که در اجرای ساده‌ترین حرکتهای ترکیبی دچار مشکل است و مبانی اولیه فوتبال را رعایت نمی‌کند.

بنا بر سابقه رویارویی با تیم ملی سنگاپور در ورزشگاه آزادی نباید دیدار مشکلی برای تیم ملی باشد اما نباید از نظر دور داشت که تیمهای درجه سوم و چهارم آسیا در سالهای اخیر از طریق طرح افق آسیا Asia Vision پیشرفتهای قابل توجهی داشتند که نمونه بارز آن قهرمانی تیم ویتنام در مسابقه‌های کشورهای عضو بازار مشترک آسیای جنوب شرقی یا آ س آن در ماه گذشته است که نشانه‌هایی از پیشرفت آنان را در مسابقه‌های آسیایی ۲۰۰۶ قطر دیده بودیم. فوتبال در همه جهان در حال پیشرفت روزافزون است و دلبستگی به سوابق ما را در سکون و پس از آن رکود قرار خواهد داد.

با توجه به دوپارگی تیم ملی شاید بهترین راه حل برای کادر فنی تیم ملی آن باشد که در جریان برگزاری مسابقه‌های مقدماتی و انتخابی دل از بازیکنان لژیونر کنده و ساختار اصلی تیم را بر بازیکنان داخل کشور استوار کنند تا از این طریق تیم ملی به انسجام لازم دست پیدا کند.